+

              

Pytanie: Czy pacjent ma prawo wejść do gabinetu lekarskiego z najbliższą osobą? Czy ma prawo do tego, aby osoba ta, za jej zgodą, uczestniczyła przy rutynowych badaniach? Spotkałam się z odmową lekarza, który nie zgodził się na obecność bliskiej mi osoby podczas zabiegu chirurgicznego. Czy jest to zgodne z prawem?

Odpowiedź: Tak, pacjent ma prawo wejść do gabinetu z osobą najbliższą.
Uzasadnienie: Pacjent ma prawo, aby przy udzielaniu świadczenia zdrowotnego była obecna osoba bliska (art. 21 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta; DzU z 2009 r. Nr 52, poz. 417 z późn. zm.; dalej jako: u.p.p.). Prawo to przysługuje pacjentowi, a nie członkom rodziny czy innym osobom z otoczenia. To pacjent decyduje o osobie bliskiej. Pacjent „może”, ale nie musi z tego prawa skorzystać. Prawo to przysługuje każdemu pacjentowi i bez względu na wiek. Prawo pacjenta do skorzystania z możliwości obecności osoby bliskiej przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych może być wyłączone, przez odmowę zgody na jej obecność wyrażoną przez osoby wykonujące zawód medyczny i udzielające świadczeń zdrowotnych temu pacjentowi.

„Odmowa taka” może mieć miejsce tylko w przypadku jednej z dwóch sytuacji:
• istnienia prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub
• ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta.
„Zagrożenie epidemiczne” to zaistnienie na danym obszarze warunków lub przesłanek wskazujących na ryzyko wystąpienia epidemii (art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, DzU Nr 234, poz. 1570). „Bezpieczeństwo zdrowotne” jest terminem nieostrym i choć często używanym w polityce zdrowotnej, nie został zdefiniowany i jest używany w różnych kontekstach znaczeniowych. Samo słowo „bezpieczeństwo” definiuje się jako stan braku zagrożenia, stan spokoju i pewności, natomiast dla definiowania „zdrowotne” można odwołać się do definicji „zdrowia” zaproponowanej przez WHO. Wówczas „bezpieczeństwo zdrowotne” jest rozumiane jako stan braku zagrożenia w aspekcie czynników fizycznych, psychicznych, społecznych, jak i ekologicznych. Z uwagi na zbyt szerokie spektrum tego pojęcia, istnieje rzeczywiste zagrożenie dla nadużywania tego kryterium jako przesłanki odmowy „obecności osoby bliskiej”.

Dorota karkowska,
Ekspert serwisu prawo i zdrowie,
Wolters Kluwer Polska, www.abc.com.pl