+

              

Badanie USG wykorzystuje fale ultradźwiękowe. Docierają one do narządów wewnętrznych, które w różny sposób pochłaniają je lub odbijają. Analiza komputerowa odebranych fal przedstawiana jest na monitorze aparatu jako zbiór ciemniejszych lub jaśniejszych punktów, a w niektórych odmianach badań jako kolorowe punkty. Punkty te tworzą m.in. zarys badanego narządu i pozwalają badającemu ocenić wielkość, strukturę oraz odnaleźć ewentualne nieprawidłowości wewnątrz narządu.

Aparat USG składa się z dwóch podstawowych części: sondy/głowicy oraz głównej jednostki aparatu, która analizuje dane docierające z sondy i przetwarza je na  wyświetlany na ekranie obraz. Badanie jest niebolesne. Wiarygodność badania jest uzależniona od wiedzy i doświadczenia wykonującego je lekarza, jakości aparatu oraz w niektórych przypadkach od przygotowania pacjenta do badania. W zależności od badanej okolicy przygotowanie trochę się różni. Jak więc się przygotować do badań?

USG jamy brzusznej

Jest to najczęściej wykonywane badanie, praktycznie nieniosące ze sobą żadnego ryzyka. Badający przesuwa małą głowicę po brzuchu i ustawia ją w różnych  kierunkach. Obraz może być nagrany na wideo, pojedyncze obrazy mogą być wydrukowane, ale przede wszystkim ważna jest dokładna ocena wykonującego badanie, której efektem jest opis.

Badanie USG wykonuje się przez skórę, którą smaruje się specjalnym żelem, zapobiegającym odbijaniu fal. Badaniem tym możemy ocenić stan narządów jamy  brzusznej – wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, nerek, trzustki, śledziony, aorty i dużych naczyń, pęcherza i gruczołu krokowego, macicy i przydatków. USG jamy brzusznej nie pozwala ocenić stanu pozostałych części przewodu pokarmowego (żołądka, dwunastnicy, jelit), dlatego też jest nieprzydatne w rozpoznawaniu choroby wrzodowej, nadżerek i polipów w przewodzie pokarmowym. Przy pomocy USG można również precyzyjnie nakłuwać zmiany w wątrobie, nerkach, czy trzustce w celu pobrania materiału do badania histopatologicznego.

Przed badaniem pacjent powinien być przynajmniej 6 godzin na czczo, dobrze jest również zażyć środek przeciw wzdęciom (również dzień wcześniej) np. Espumisan, Ceolat – dostępne bez recepty w aptekach. Nie powinno się również palić papierosów. Jeżeli ma być oceniany w USG pęcherz moczowy, to należy godzinę przed  badaniem wypić 1,5 litra niegazowanego płynu, powstrzymać się z oddawaniem moczu i przyjść z pełnym pęcherzem na badanie. Umożliwia to ocenę tego narządu  (pusty pęcherz jest zapadnięty i niewiele można zobaczyć). Jednocześnie wypełniony pęcherz pozwala dokładniej określić stan narządów miednicy małej. Można też  łatwo stwierdzić, czy coś uciska pęcherz (np. powiększona prostata) oraz określić, ile moczu zostaje w pęcherzu po jego opróżnieniu (co może być dowodem istnienia zaburzeń w odpływie moczu).

USG ginekologiczne (przez powłoki brzuszne)

Przygotowanie jak do zwykłego badania USG jamy brzusznej (najważniejsze to godzinę przed badaniem należy wypić 1,5 litra niegazowanego płynu, nie wolno oddawać  moczu doczasu badania).

USG transwaginalne (przez pochwę)

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania, poza zwykłymi zabiegami higieny osobistej. Badanie przeprowadzają głównie ginekolodzy. Wykonuje się je po  umieszczeniu sondy w pochwie. Dzięki niemu można dokładnie ocenić zmiany zachodzące w macicy lub jajnikach. Można też obserwować cykl owulacyjny i pobierać wycinki do badań.

USG transrektalne (przez odbyt)

Do jego wykonania służy kilkunastocentymetrowa głowica o niewielkiej średnicy, którą wprowadza się przez odbyt. Na końcówce głowicy znajduje się gumowy  kapturek, który przed badaniem napełnia się wodą (zapewnia on lepszy kontakt ze ścianą badanego narządu). USG wykonuje się głównie w celu oceny zmian nowotworowych w jelicie (rozmiaru  stopnia naciekania guza) oraz dokładnej oceny gruczołu krokowego. Można też za pomocą tego aparatu pobrać specjalną igłą  wycinki do badania histopatologicznego. W ten sposób bada się czasami dziewice w przypadku potrzeby wykonania USG ginekologicznego inną drogą, niż przez skórę   brzucha. Przed badaniem przez odbyt pacjent powinien być po dokładnym wypróżnieniu i odgazowaniu, czasami wykonuje się przed badaniem głęboką lewatywę w celu oczyszczenia końcowego odcinka jelita grubego.

USG piersi

Badanie nie wymaga przygotowania, ale najlepiej je wykonać między 5 a 10 dniem cyklu miesiączkowego. Wykonywanie zaleca się szczególnie kobietom do 35. roku życia, karmiącym matkom i ciężarnym. Kobiety po 35 r.ż. powinny najpierw wykonać mammografię.

USG serca (Echo)

Badanie nie wymaga przygotowania. Aparat służący do badania ma inną głowicę, niż urządzenie do USG brzucha oraz przystawkę kardiologiczną. Dzięki niemu możliwe staje się określenie struktury serca i funkcji zastawek, zaburzeń kurczliwości ściany, przecieków, fal zwrotnych, frakcji wyrzutowej i innych parametrów.