+

              

Przełom jesieni i zimy to ciężki okres dla naszych stawów, kości i mięśni. Aura nas wtedy nie rozpieszcza. Śliskie chodniki i schodki, przysypane śniegiem zamarznięte kałuże – zaczynamy poruszać się prawie jak po polu minowym. Nieostrożny krok, czy zbyt gwałtowny ruch mogą stać się przyczyną upadku, zwichnięcia, stłuczenia lub co gorsza złamania.

Lekarze w okresie jesienno-zimowym nie narzekają na brak pacjentów. Zgłasza się do nich wtedy sporo osób skarżących się na ból, obrzęk, trudności z poruszaniem ręką albo nogą. Zdarzają się też, chodź rzadziej, urazy kręgosłupa, stłuczenia miednicy i kości ogonowej.

Zwichnięty czy stłuczony?
Niebezpieczne jest bagatelizowanie takich urazów. Zazwyczaj po zimowym upadku nie wiemy, czy tylko stłukliśmy sobie kończynę, czy może ją złamaliśmy, zwichnęliśmy lub  skręciliśmy. Spróbujmy wyjaśnić, czym się różnią od siebie te urazy:

1. Skręcenie stawu.

W wyniku urazu następuje naciągnięcie, naderwanie bądź też całkowite zerwanie aparatu więzadłowo-torebkowego, czyli wszystkich struktur mocujących i stabilizujących nasze stawy.

2. Zwichnięcie.
Polega na przemieszczeniu się względem siebie powierzchni stawowych kości tworzących staw.

3. Stłuczenie.
Uszkodzeniu, na skutek uderzenia, ulegają tkanki miękkie – mięśnie, tkanka podskórna. Pękają wtedy też naczynia krwionośne, co objawia się wystąpieniem
siniaków i krwiaka.

4. Złamanie.
Dochodzi do niego wówczas, jeśli uraz był na tyle duży, że przekroczył wytrzymałość kości.

Najczęściej dochodzi do skręcenia stawów – zwłaszcza stawu skokowego i kolanowego.
 

Do lekarza!
Problem diagnostyczny polega na tym, że ból, obrzęk, krwiak, zaczerwienienie, ograniczenie możliwości poruszania ręki lub nogi – to typowe połączone objawy wszystkich wymienionych wyżej urazów. Oczywiście nie wszystkie muszą wystąpić jednocześnie. Przy załamaniu może na przykład dojść dodatkowo do przemieszczenia kości czy wygięcia kończyny w nieprawidłowym kierunku. Ze względu na podobieństwo objawów chory nie jest w stanie sam stwierdzić, co mu dolega. Może to zrobić tylko lekarz, wspomagając diagnozę badaniem radiologicznym (prześwietleniem).

Natychmiast powinniśmy udać się zatem do lekarza, gdy uraz był poważny, a osoba poszkodowana narzeka na bardzo silny ból, widać szybko narastający obrzęk, czy zniekształcenie kończyny. To mogą być symptomy złamania! W skrajnych przypadkach, gdy złamana kość przebiła skórę i nastąpiło złamanie otwarte, musimy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe. Domowymi sposobami mogą być leczone jedynie drobne kontuzje, jeśli jednak mimo naszych działań obrzęk narasta, konieczna jest wizyta u lekarza i wykonanie
zdjęcia rentgenowskiego.

Jak sobie pomóc?
Nie powinniśmy lekceważyć urazów, ani też leczyć się samodzielnie. Gdy doszło do upadku, poślizgnięcia się czy skręcenia, to:
– w razie pojawienia się obrzęku czy bólu nie próbujmy na siłę rozruszać uszkodzonego stawu, ręki, czy nogi – możemy tylko powiększyć uraz,
– z uszkodzonej nogi od razu zdejmijmy but, ponieważ obrzęk uniemożliwi potem jego zdjęcie, a z uszkodzonej ręki ściągnijmy biżuterię lub zegarek, gdyż wywołany przez nie ucisk
może zaburzyć krążenie krwi,
– unieśmy bolące miejsce, np. załóżmy rękę na temblak, aby przeciwdziałać powstawaniu obrzęku, ale zakładając opaskę elastyczną starajmy się nie bandażować zbyt ściśle z uwagi
na możliwość wystąpienia niedokrwienia,
– stosujmy okłady – okłady z lodu łagodzą ból. Nie wolno jednak kłaść lodu bezpośrednio na skórę, ponieważ można spowodować powstanie odmrożenia. Przeciwobrzękowe działanie mają też okłady z altacetu lub roztworu wody z octem. Uwaga! Nie wolno stosować tych okładów w przypadku obtarcia naskórka lub skaleczenia.

Zapobiegać zamiast łamać
Warto pamiętać też o tym, że bardzo często do zwichnięć czy złamań dochodzi na skutek niewłaściwego ubierania się. Niedostosowanie np. obuwia do warunków pogodowych kończy się nagminnie poślizgnięciem. Szczególnie na takie urazy narażone są panie lubiące buty na wysokim obcasie (do urazu dochodzi np. przy szybkim zbieganiu po schodach lub podczas marszu po nierównym chodniku). Pół biedy jeśli złamią tylko obcas, a nie nogę. Nośmy więc wtedy, gdy na dworze jest mokro i ślisko, obuwie o antypoślizgowej
podeszwie, z wysoką cholewką stabilizującą staw skokowy. Niech nasz ubiór nie ogranicza swobody ruchów – łatwiej będzie nam wtedy utrzymać równowagę. Uważajmy w czasie marszu po oblodzonych chodnikach oraz wchodzenia po stopniach do autobusów czy tramwajów.