+

              

Bóle krzyża to jedna z najczęściej występujących dolegliwości. U połowy pacjentów pojawiają się między 30 a 50 rokiem życia i zwykle po okresowym nasileniu mijają.

Rzadko sygnalizują one poważną chorobę, ale nie można ich lekceważyć. W większości przypadków są spowodowane wadami postawy, zmianami zwyrodnieniowymi, urazami skrętnymi, a najczęściej zaniedbaniami w zakresie dbałości o prawidłową postawę. Aby się zabezpieczyć przed przykrymi dolegliwościami, trzeba pozostać aktywnym fizycznie. To najlepsza i najprostsza metoda.
Bóle pochodzące od kręgosłupa to choroba cywilizacyjna. Siedzący tryb życia, zanik mięśni i mała aktywność ruchowa społeczeństwa sprzyjają nasilaniu się  dolegliwości, a to wszystko powoduje, że do fizjoterapeutów zgłasza się coraz większa liczba osób, uskarżających się właśnie na taki ból. Nasz kręgosłup, odkąd przyjęliśmy postawę wyprostowaną, narażony jest na ogromne siły i przeciążenia. Składa się z 33 lub 34 kręgów, połączonych ze sobą za pomocą więzadeł i kryje bardzo ważny dla całego organizmu rdzeń kręgowy. Struktury kręgosłupa z czasem i wiekiem ulegają przeciążeniom, a potem zwyrodnieniom i uszkodzeniom. Ból jest jednak wynikiem ucisku zmienionych struktur kostnych na delikatną tkankę nerwową, pochodzącą z rdzenia kręgowego, nie pochodzi on bezpośrednio od kości.

Dlaczego boli?
Kręgosłup to szczególne miejsce  ciele człowieka. Jest narażony na wiele zagrożeń. Pojawiający się ból  może być spowodowany m.in.: przepukliną jądra miażdżystego, zmianami
pourazowymi i zwyrodnieniowymi stawów kręgosłupa, złamaniami kompresyjnymi, urazami więzadeł i mięśni, wadami wrodzonymi kręgosłupa, wadami postawy, procesami zapalnymi, chorobami metabolicznymi czy też nowotworami.

Boleć może odcinek szyjny kręgosłupa. Ból lokalizuje się wtedy w górnej części karku i potylicy, często daje mrowienia i drętwienia palców dłoni, promieniuje do czoła i skroni, a nasila się przy ruchach głową. Ból w obrębie klatki piersiowej może powstawać na tle wielu procesów patologicznych, toczących się w strukturach kręgosłupa. Najczęstsza przyczyna to zaniedbane boczne skrzywienie kręgosłupa i zła postawa w życiu codziennym – krzywo siedzimy, dźwigamy nadmiernie itp. Również zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające, stany zapalne, urazy mogą być przyczyną dolegliwości.

Jednak, jak wykazały badania, najczęstszym rodzajem dolegliwości kręgosłupa są bóle krzyża. Występują one aż u połowy z nas. W większości przypadków są spowodowane  zmianami zwyrodnieniowymi krążka międzykręgowego i stawów międzywyrostkowych. Okresowo taki ból może być tak silny, że uniemożliwia poruszanie się! Ostatnią grupą są bóle pojawiające się w następstwie urazu, złamania, czy silnego stłuczenia kości ogonowej. To jedne z najbardziej bolesnych dolegliwości. Ból jest tu uporczywy i oczywiście nasila się podczas siedzenia. – Można powiedzieć, że ból kręgosłupa jest wynikiem dobrodziejstw płynących z cywilizacji i lepszych warunków życia. Nieprawidłowa postawa, mała ilość ruchu i wszechobecny siedzący tryb życia to podstawowe czynniki chorobotwórcze – podsumowuje lek. med. Piotr Jezierski, chirurg i ortopeda- traumatolog.

Jak leczyć kręgosłup?
Przede wszystkim niezbędna jest prawidłowa diagnoza, stawiana na podstawie badania lekarskiego, które powinno rozstrzygnąć, czy ból jest pochodzenia czynnościowego, czy  powstaje w następstwie schorzeń kręgosłupa lub narządów wewnętrznych. Podstawowym badaniem dodatkowym jest zdjęcie rentgenowskie odcinka kręgosłupa, w którym  odczuwamy ból. Jeżeli to nie wystarczy do zlokalizowania przyczyny bólu, to konieczne będzie wykonanie tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Pozwolą one wykryć zmiany w obrębie tkanek miękkich i samego rdzenia kręgowego. – Diagnozując pacjenta, trzeba wziąć pod uwagę także inne możliwości powstawania bólu. Często jest tak, że boli
kręgosłup, ale faktycznie chore są nerki. Musimy wiedzieć, co naprawdę trzeba leczyć – podkreśla dr Piotr Jezierski.

Przy bólach kręgosłupa w grę wchodzi leczenie farmakologiczne, kiedy to pacjentowi podaje się leki uśmierzające ból (np. paracetamol), kinezyterapia, fizykoterapia z użyciem prądów
interferencyjnych, pola magnetycznego i ultradźwięków itp. lub czasem też leczenie operacyjne. Wskazaniem do interwencji chirurgicznej są przede wszystkim niedowłady ruchowe i zaburzenia czucia. W takim przypadku nie ma innej rady – trzeba operować. Zanim jednak do tego dojdzie, warto o swój kręgosłup zwyczajnie zadbać. Najważniejsza jest profilaktyka
Aby ulżyć naszemu kręgosłupowi, wystarczy zapamiętać kilka prostych zasad. Siedząc pamiętajmy o tym, aby być wyprostowanym. Zły sposób siedzenia nie tylko wywołuje nowy ból,
ale także wzmaga ten już istniejący. Jeżeli jest to możliwe, to wybierajmy raczej wysokie krzesła, a unikajmy miękkich, głębokich foteli i kanap.

Róbmy przerwy w pracy. Nawet bardzo krótka przechadzka może mieć zbawienne znaczenie. Dbajmy o prawidłową krzywiznę kręgosłupa, używając specjalnych wałków  podpierających odcinek lędźwiowy. I unikajmy zbyt długiego, męczącego siedzenia. Nie zakładajmy też nogi na nogę. Spać powinniśmy na brzuchu, na stabilnym podłożu. Wokół talii warto owinąć wałek. Wstając starajmy się zachować prawidłową postawę. W tym celu należy najpierw obrócić się na bok, zgiąć kolana do kąta prostego i dopiero wtedy siadać na krawędzi łóżka wspomagając się rękami.

Schylając się, zachowajmy proste plecy, uginając kolana i unikajmy podnoszenia zbyt ciężkich przedmiotów. Jeżeli boli nas kręgosłup, to nie powinniśmy też prowadzić samochodu. Ale jeżeli jest to konieczne, to siedzenie ustawmy możliwie jak najbliżej kierownicy, tak aby zachować prawidłową krzywiznę pleców. Wskazane jest codzienne wykonanie kilku prostych ćwiczeń, kilku przysiadów, skrętów, skłonów, ruchów okrężnych rękami, kilka ćwiczeń rozciągających mięśnie. Wszystko to musi trwać minimum 10 minut dziennie. – Jeżeli
będziemy o tych kilku zaleceniach pamiętać przy wykonywaniu codziennych czynności, to zadbamy nie tylko o zdrowie naszego kręgosłupa, ale będziemy mieli szansę na uniknięcie bólu – mówi dr Piotr Jezierski.