+

              

Bóle kręgosłupa stały się jedną z najczęstszych dolegliwości układu kostno-stawowego. Cierpią na nie nie tylko ludzie starsi, ale coraz częściej ludzie młodzi, a nawet dzieci w wieku szkolnym.

Dolegliwości bólowe są najczęściej zlokalizowane w okolicy lędźwiowej, lędźwiowo-krzyżowej i krzyżowo-biodrowej, rzadziej w odcinku szyjnym i piersiowym.
W wielu przypadkach bóle promieniują do kończyn górnych lub dolnych, a w przypadku lokalizacji w odcinku piersiowym kręgosłupa mają charakter bólu  opasującego. Bóle kręgosłupa są najczęstszą przyczyną ograniczenia aktywności ludzi młodych i w średnim wieku (główna przyczyna niezdolności do pracy w wieku 20-45 lat). Są trzecią (po nadciśnieniu tętniczym i ciąży) przyczyną porad medycznych. W uprzemysłowionym społeczeństwie 5-15% dorosłych obywateli
cierpi na przewlekłe dolegliwości okolicy L-S, a wielu jest trwale niezdolnych do pracy.

Przyczyna bólu
Najczęściej uważa się, że przyczyną bólów kręgosłupa są zmiany zwyrodnieniowe, jednak w wielu przypadkach zmiany na zdjęciach radiologicznych nie odpowiadają intensywności
zgłaszanych przez chorego dolegliwości. W zasadzie jest odwrotnie – to dolegliwości bólowe wymuszają nieprawidłową postawę, a to z kolei prowadzi do powstawania patologicznych obciążeń kręgosłupa i w następstwie do rozwoju zmian zwyrodnieniowych. Tkanka kostna, której strukturę tworzy sieć precyzyjnie rozłożonych beleczek kostnych, jest przykładem idealnej konstrukcji, równoważącej rozkład sił grawitacji i obciążeń, powstających w czasie ruchu. Siły te wpływają na kierunek  rzebudowy kości. Kość nie jest tworem statycznym, lecz podlegającym ciągłym zmianom: niszczeniu i odbudowie. Komórki kościogubne niszczą kość, a komórki kościotwórcze odbudowują zniszczone fragmenty. Jeżeli
ten ciągły, dynamiczny proces odbywa się w warunkach prawidłowego obciążenia kości, ta pozostaje niezmieniona. Jeżeli siły działające na kość są rozłożone nieprawidłowo, to przebudowa kości nie przebiega tak jak powinna i powstają zmiany zwyrodnieniowe. O rozłożeniu sił decyduje przede wszystkim postawa ciała, a wszelkiego rodzaju wady
postawy powodują powstawanie zmian zwyrodnieniowych.

Dużą rolę w powstawaniu dolegliwości bólowych kręgosłupa pełnią szkodliwe stereotypy zachowań, na przykład stałe pochylenie tułowia do przodu. Ogromną większość czynności  życia codziennego wykonujemy w zgięciu do przodu (siedzimy przy biurku, w samochodzie, podnosimy różne przedmioty, nawet w chwili relaksu wpadamy w głęboki fotel...). Chodząc, nikt nie zwraca uwagi na przygięcie kręgosłupa w odcinku piersiowym. Taka pozycja nie wymaga wysiłku i przez to wydaje się naturalna, ale niektóre osoby przyjmują ją celowo, aby zatuszować wystający brzuch, czy rosnące piersi.

Bezpośrednią, najczęstszą przyczyną bólów kręgosłupa jest przeciążenie jego więzadeł, które utrzymują kręgi we właściwej pozycji. Odpowiedzią organizmu na taki stan jest obronny skurcz mięśni przykręgosłupowych. Rzadziej dolegliwości bólowe spowodowane są przez urazy lub poważne choroby, na przykład nowotwory lub choroby metaboliczne (cukrzyca, dna).

Szczególnie podatne na te dolegliwości są osoby z grup podwyższonego ryzyka wystąpienia zespołu bólowego kręgosłupa. Czynniki ryzyka to przede wszystkim: wysoki wzrost (u kobiet powyżej 170 cm, a u mężczyzn powyżej 180 cm), otyłość; wiek od 40 do 50 lat, częste ciąże, osłabienie mięśni brzucha, urazy narządu ruchu, uprawianie pewnych sportów (golf, hokej, żeglarstwo, kręgle, piłka nożna), ciężka praca fizyczna, długotrwale wymuszona pozycja.

Codzienny stres również jest istotnym czynnikiem wzmagającym ból, gdyż napięcie, jakie przeżywamy w ciągu dnia, przekazujemy naszym mięśniom. Dolegliwości te dotyczą osób znerwicowanych, przeżywających lęki i skłonnych do depresji. Napięcia spowodowane stresem odczuwamy najczęściej w okolicy szyi i barków. Gdy jesteśmy zrelaksowani, krew
płynie przez mięśnie w sposób niezakłócony. Stres powoduje, że napinamy mięśnie, które – kurcząc się – powodują zmniejszony przepływ krwi. Z tym wiąże się z kolei niedotlenienie tkanki mięśniowej, na co mięśnie reagują jeszcze większym skurczem. W taki sposób proces pogłębia się i doprowadza do reakcji bólowej. Jeżeli taka sytuacja się powtarza, mięśnie przykręgosłupowe nie mogą prawidłowo pracować, co powoduje, że bóle przechodzą w fazę przewlekłą. Stan taki jest wielkim utrapieniem dla pacjenta.