+

              

Dodatki do żywności wciąż wzbudzają spore kontrowersje wśród konsumentów. Niektórzy nerwowo reagują na sam ten zwrot, a na dźwięk terminu “konserwanty” wręcz dostają histerii.

Mało kto zdaje sobie jednak sprawę, że bez tych środków chemicznych na naszym rynku zabrakłoby wielu znanych i lubianych produktów żywnościowych. Specjaliści od technologii żywienia uważają, że mało jest teraz produktów żywnościowych, które nie zawierają dodatków. Im bardziej przetworzoną żywność spożywamy, tym więcej substancji dodatkowych ona zawiera. Do niektórych chemikaliów zdążyliśmy już tak przywyknąć, że prawie nie pamiętamy o ich istnieniu. Tak jest na przykład z saletrą dodawaną do wędlin – pozwala ona przecież zachować mięsu apetyczną różową barwę i trwałość.
Oczywiście do produkcji przetworów spożywczych wolno używać jedynie substancji atestowanych i dopuszczonych na rynek przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej. Jednak nawet i te dodatki, uznane za nieszkodliwe, mają zażartych przeciwników. Najczęściej wskazują oni, że substancje te mogą wywoływać u konsumentów, zwłaszcza u dzieci i osób starszych, silne reakcje alergiczne. Lekarze i technolodzy żywności uważają jednak, że niebezpieczne jest tylko niewłaściwe stosowanie dodatków. Zdarza się bowiem, że nierzetelni producenci żywności chcą w ten sposób zamaskować złą jakość swoich wyrobów, spowodowaną użyciem kiepskich surowców lub niewłaściwą technologią produkcji.

Nie wolno nam jednak zapominać o pozytywnych funkcjach dodatków. Przywracają one produktom spożywczym cechy utracone w czasie przetwarzania – np. smak, zapach, barwę i konsystencję. Niektóre z tych substancji wręcz podnoszą wartość odżywczą, a ponadto przedłużają trwałość produktów. W latach 60. na świecie używano do produkcji żywności ponad 1000 różnego rodzaju substancji dodatkowych. Po badaniach klinicznych i laboratoryjnych większość z państw zaostrzyła normy, w niektórych przypadkach prawie całkowicie zakazując stosowania „poprawiaczy” i obecnie w powszechnym obiegu znajduje się ich mniej niż 300.

Dodatek dodatkowi nie równy
Substancje dodatkowe dzielą się na naturalne, czyli występujące na co dzień w przyrodzie, oraz syntetyczne. Spora część z tych syntetyków jest zresztą identyczna z substancjami naturalnymi, a tylko jest produkowana laboratoryjnie. W praktyce spotykamy się najczęściej z dodatkami należącymi do następujących czterech grup:
1. Konserwanty i przeciwutleniacze.
2. Barwniki.
3. Substancje zagęszczające, stabilizatory i emulgatory.
4. Słodziki
Ich obecność w produkcie żywnościowym musi być jawna – informacje na ten temat umieszczone muszą być na jego opakowaniu. Najczęściej podaje się tam tylko międzynarodowe cyfrowe oznaczenia kodowe, przyjęte dla tego rodzaju substancji chemicznych. Symbol taki składa się z dużej litery „E” oraz numeru porządkowego.