+

              

Często w gabinecie lekarskim padają pytania, jakie badania powinni wykonać przyszli rodzice, nim zdecydują się na potomka.

Brak jest jednoznacznych wytycznych określających zakres takich badań, niestety większość tych przydatnych należy do puli badań płatnych. Zazwyczaj zalecamy
diagnostykę w kierunku nosicielstwa chorób, które czynią największe spustoszenia w organizmie płodu. Nalezą  do nich: toksoplazmoza, cytomegalia, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zakażenie opryszczką narządów płciowych. Są to choroby, które często u dorosłych przebiegają bezobjawowo, jednak nosicielstwo tych schorzeń lub jawna choroba stanowią olbrzymie niebezpieczeństwo dla prawidłowego rozwoju dziecka w okresie płodowym.

Toksoplazmoza i inne
Jest ona chorobą pasożytniczą manifestującą się zazwyczaj u dorosłych jedynie okresowym powiększeniem węzłów chłonnych. Na nieszczęście w niektórych sytuacjach dochodzi do
otorbienia pasożytów w mięśniu macicy i do ich uwalniania w okresie wzmożonego ukrwienia i rozciągania macicy podczas ciąży. Skutkuje to ryzykiem poronienia oraz ciężkimi wadami wrodzonymi u płodu.

Cytomegalia jest to schorzenie wirusowe, dające u matki objawy paragrypowe. Zakażenie matki lub uaktywnienie choroby w okresie wczesnopłodowym jest przyczyną ciężkich uszkodzeń
mózgu i serca u dziecka. Wzw typu B może być przyczyną wrodzonego zapalenia wątroby, gdyż wirus ten w momencie, gdy narząd płodu jest już w pełni dojrzały, może go skolonizować.
Zakażenie opryszczką lub infekcja w drogach moczowych bądź sromie jest groźna w chwili porodu i może być przyczyną infekcji, które mogą się uogólnić u bezbronnego immunologicznie
noworodka.

Czy można zabezpieczyć się przed tymi chorobami? Niestety nie ma odpowiednich szczepień. Natomiast ważne jest zbadanie się i w miarę możliwości wyleczenie opisanych chorób przed
zajściem w ciąże. Taktykę postępowania należy ustalić ze swoim ginekologiem przy współdziałaniu lekarza rodzinnego.

Szczepienia
Nie mając pewnej informacji o wcześniejszym przechorowaniu lub zaszczepieniu matki w dzieciństwie na ospę wietrzną lub różyczkę warto oznaczyć obecność przeciwciał przeciw tym chorobom lub ich brak. Szczepienia obowiązkowe potencjalnie likwidują zagrożenia ze strony tych chorób, jednak w przypadku matek bez nabytej odporności na te choroby należy rozważyć ewentualność szczepień. Celowe jest też zaszczepienie się przeciw grypie w okresie poprzedzającym poczęcie. Szczepienia te trzeba wykonać z minimum 3-miesięcznym wyprzedzeniem
przed planowanym zajściem w ciążę. W celu ochrony ciężarnej i płodu należy przeprowadzić szczepienie przeciw grypie osób z jej najbliższego otoczenia, a kobieta powinna w okresie masowych zachorowań grypowych pozostać w domu. Celowe jest wykonanie u matki wyników badań podstawowych oraz oznaczenie grup krwi u obojga rodziców. Umożliwia to przeciwdziałanie konfliktowi serologicznemu matki i płodu.

Czego się wystrzegać
Problemy mogą się pojawić również wówczas, gdy kobieta jest już w ciąży. Co robić, czego się wystrzegać chorując w takim stanie? Przede wszystkim ciężarna musi poinformować swojego lekarza, że zostanie mamą – czasem tak bywa, że lekarz nie wiedząc o tym fakcie, zaordynuje leczenie, które może być bardzo szkodliwe dla rozwijającego się płodu. Do szczególnie niebezpiecznych leków należą: gentamycyna, biseptol, amikin, cytostatyki, steroidy, zwykła polopiryna, leki wpływające rozkurczowo na mięśniówkę mięśni gładkich, niektóre leki nadciśnieniowe i przeciwwrzodowe. Jedne z nich mogą odpowiadać za ciężkie wady płodu, inne zaś mogą się przyczynić do poronienia lub krwawienia.

Oczywiście im wcześniejszy okres ciąży, tym ryzyko zarówno choroby, jak i negatywnych skutków zastosowanego leczenia są większe. Lekarz musi zawsze pamiętać, że pod swoją opieką
ma dwie osoby i że trzeba dbać o zdrowie zarówno tej malutkiej, jak i tej dużej. Jeśli lekarz ma zadbać o zdrowie kobiety ciężarnej, to musi o tym wiedzieć! Zasadniczo nie ma całkowicie
bezpiecznych leków w okresie ciąży. Jeśli istnieje bezwzględna konieczność zastosowania leków, zawsze należy pomyśleć o lekach wziewnych i miejscowych. Ciąża stanowi również przeciwwskazanie do jakichkolwiek zabiegów rehabilitacyjnych i przyrodoleczniczych.

Co robić, jeśli w niektórych przypadkach z powodu choroby matki przyjmowanie leków jest niezbędne? Udowodniono, że dzieci matek chorujących na padaczkę przy dobrze dobranych lekach nie rodzą się ze szczególnie istotnym statystycznie obciążeniem. Warto pamiętać o kwasie foliowym jako profilaktyce wad wrodzonych układu nerwowego. No i ostatni problem – leczenie matki karmiącej piersią. Musimy pamiętać, że większość lęków przenika do mleka matki i może wywołać niepożądane skutki u noworodka i niemowlęcia. Istnieje także wiele kontrowersji dotyczących sposobu odżywiania matki. Karmienie piersią jest czymś naturalnym, ale aby matka mogła wytworzyć pełnowartościowy pokarm, powinna się właściwie odżywiać.

Polecamy:

Najczęściej zadawane pytania

Aktywność fizyczna