+

              

Nietrzymanie moczu staje się coraz większym problemem, dotyczącym zarówno kobiet, jak i mężczyzn, zwłaszcza w starszym wieku. W badaniu dotyczącym częstości występowania nietrzymania moczu, obejmującym 230 tysięcy osób z 5 kontynentów, ponad 27% kobiet oraz ponad 10% mężczyzn zgłaszało takie problemy. Pozwala to jednoznacznie uznać to zaburzenie za chorobę społeczną.

Znakomita większość pacjentów traktuje problem nietrzymania moczu jako temat tabu. Jeżeli nie zostaną zapytani wprost o tego rodzaju zaburzenia, to nie wspomną o nim w wywiadzie lekarskim. Dodatkowo traktuje się ten problem jako dolegliwość wstydliwą, której nie można poddać skutecznemu leczeniu.
Tymczasem nietrzymanie moczu jest objawem, a nie odrębną jednostką chorobową. Jego przyczyną mogą być zaburzenia nie tylko budowy, ale i czynności dolnych dróg moczowych. Najbardziej użyteczny wydaje się podział związany z mechanizmem powstania zaburzenia. Kiedy do nietrzymania moczu dochodzi w trakcie kaszlu, kichania, gwałtownego śmiechu, nagłego wysiłku fizycznego, związanego z obciążeniem przepony moczowo-płciowej – mówimy o tzw. wysiłkowym nietrzymaniu moczu. Popuszczanie
moczu spowodowane niemożliwym do opanowania skurczem pęcherza to tzw. nietrzymanie moczu z powodu parć naglących. Trzeci mechanizm, tzw. zaporowy, polega na przepełnieniu
pęcherza i związany jest z przeszkodą w odpływie moczu z pęcherza lub niedoczynnością mięśnia wypieracza. Istnieje jeszcze czwarta przyczyna związana z występującymi wadami rozwojowymi i przetokami moczowymi, nazywana nietrzymaniem pozazwieraczowym.

Wśród pacjentów starszych dominującą postacią nietrzymania moczu jest pęcherz nadreaktywny, którego objawy spotykane są u 60% pensjonariuszy ośrodków opiekuńczych. Pojęcie starzejącego się pęcherza moczowego związane jest głównie z degeneracją komórek mięśniowych i połączeń nerwowych, a więc ma podłoże neurogenne. Zwiększenie częstości występowania chorób pęcherza wśród starszych chorych ma niewątpliwie także związek z nawrotowymi epizodami zapaleń dolnego odcinka dróg moczowych, charakterystycznymi w tej grupie wiekowej.

Przyczyn wysiłkowego nietrzymania moczu upatrywać należy w urazach, na jakie narażone są narządy miednicy mniejszej podczas porodów. Szczególnie skomplikowane stanowią potencjalną groźbę wystąpienia tej dolegliwości w późniejszym czasie. Kobiety pracujące fizycznie w zawodach wymagających podnoszenia ciężkich przedmiotów częściej narażone są na wystąpienie tej choroby niż kobiety innych grup zawodowych. Wysiłkowe nietrzymanie moczu występuje także częściej przed menopauzą. Pozostałe przyczyny, w następstwie których rozwija się nietrzymanie moczu, to infekcje układu moczowego, neuropatia cukrzycowa, zaburzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, a także zmiany topografii narządów miednicy mniejszej po przebytych zabiegach operacyjnych.
W codziennej praktyce lekarskiej rozróżnia się 3 stopnie nasilenia wysiłkowego nietrzymania moczu: występujące jedynie w pozycji stojącej, występujące zawsze w następstwie wysiłku fizycznego oraz występujące w pozycji leżącej.